Beeld

Er blijft weinig over van Trump zonder publiek


1 oktober 2020

Het eerste presidentiële verkiezings‘debat’ tussen Joe Biden en president Donald Trump kenmerkte zich door interrupties, onbeleefdheden, vijandigheden en chaos. Wie wijzer wilde worden over de standpunten en toekomstvisies van de kandidaten voor ’s werelds belangrijkste vacature, kwam bedrogen uit. Het enige dat duidelijk werd: zonder zijn juichende aanhang blijft er weinig meer over van Trump dan een dreinende peuter.

Wallace leek in voordeel Biden

Wie naar het debat keek vannacht had doorzettingsvermogen nodig. Door de vele interrupties en verwijten was er van een echt debat amper sprake. Het was eerder vervelend en beschamend om naar te kijken. Gespreksleider Chris Wallace – die overigens de hele avond redelijk in het voordeel van Biden leek te navigeren – had de grootste moeite om het gesprek voor het oog van de wereld nog enigszins in goede banen te leiden.

Trump maakte geen indruk als spreker

Dat was niet in de laatste plaats door de gespreksstijl van Trump: drammend, jengelend en bijzonder irritant. En zonder humoristische kwinkslagen of pakkende onliners die we van hem gewend zijn. Dat was op zijn minst opvallend. Want het succes van Trump de afgelopen jaren is voor een deel te verklaren door zijn retorische vermogens. Trump staat bekend als een geslepen spreker die zijn achterban goed aanvoelt en weet te mobiliseren.

En daar zit de bottleneck. Want Trump doet als spreker een groot beroep op zijn ethos. Volgens de Griekse filosoof en wetenschapper Aristoteles moet een grote spreker voldoen aan drie voorwaarden: ethos (zijn geloofwaardigheid), pathos (het vermogen om emoties aan te spreken) en logos (logisch redeneren). Trump zet vooral stevig in op ethos.

Trump benadrukt voortdurend zijn geloofwaardigheid

Hij presenteert zich aan zijn achterban voortdurend als De grote leider. Hij doet zich voortdurend voor als een autoriteit en benadrukt bijna in elke zin hoe geweldig hij een probleem heeft aangepakt. Ook gisteren in het debat viel het op dat hij vrijwel alleen over zichzelf spreekt en over zijn ‘geweldige prestaties’ en hoe ‘geweldig’ andere (deskundigen) zijn aanpak of optreden vinden. Hij voedt daarmee continu zijn geloofwaardigheid voor zijn rol als leider.

Voor zijn achterban is het geloof in zijn ethos (in hem als persoon) inmiddels zo heilig dat andere gespreksvoorwaarden, zoals logische argumenten steeds minder belangrijk zijn. Dat is ook de reden dat zoveel tegenargumenten zo gemakkelijk van zijn rug af glijden en zijn aanhang niets lijken uit te maken. Wat voor hun telt is hun geloof in zijn persoon. 


Logica is minder sterke kant

En dat komt goed uit, want zijn logica is een minder sterke kant. Dat bleek ook gisteren in het debat waar hij vooral bleef inzetten op zijn geloofwaardigheid, maar zonder echte onderbouwing. Echter, zonder zijn vaste aanhang die hem in die rol bevestigde en aanmoedigde, bleef er voor het oog van de camera plotseling nog maar een dun laagje over. Het blijven hameren op geloofwaardigheid ( I did … I was…) zonder weinig onderbouwing werd als een jengelend en drammerig kind.

De opzet van het debat – waarbij niet gejuicht en geklapt mocht worden – leek op dat punt dan ook in het voordeel voor Biden.

Hij gebruikt gevoel van onmacht

Deed hij dan nog iets met de pathos, de emotie, in het debat? Ja dat probeerde hij wel. Onder andere door in de discussie over law and order te benadrukken op de gevaren in de buitenwijken als de democraten aan de macht komen. Hij zet hiermee stevig in op emotie en een sluimerend gevoel van onmacht. Vervolgens zet hij zichzelf daar weer als leider tegenover die alles oplost.

Wat opvalt in het verhaal van de pathos (emotie), is dat hij weinig komt met concrete voorbeelden van gewone mensen. Waar Obama in 2008 op de proppen kwam met het voorbeeld van Joe the plumber om de belastingpolitiek ter sprake te brengen, spreekt Trump vooral over zichzelf en wat hij doet.

Biden is meer rechtstreeks

Biden leek ook meer pogingen te doen om de kiezers rechtstreeks aan te spreken, door direct een oproep te doen in de camera. Ook hier leek Trump de aanwezigheid van zijn juichende aanhang te missen, waar hij normaal gesproken ongetwijfeld zijn energie en enthousiasme uit haalt.

Terug naar het overzicht

Contact opnemen

Contactgegevens

 Speaking Matters
     Rixt Albertsma

 info@speakingmatters.nl

Contactformulier




    Velden met een * zijn verplicht